محمد صادق على خان

51

مخازن التعليم ( فارسى )

رافع مضرت آبهاست و آب شور با سركه يا سكنجبين بايد خورد و اگر حب الآس و زعرور و خرنوب اندر آب اندازند و بنهند تا قوت آن گيرد صواب باشد و آب شبّى را به شراب و چيزها كه طبع را نرم كند بايد خورد و آب تلخ را با چيزهائ چرب و شيرين خورند و خوردن نخود و آب آن پيش از نوشيدن آب تلخ و مانند آن از آبهاى رديه رفع مضرت مىكند و مضرت آبهاى ايستاده را ميوه‌هاى سرد بازدارد مانند انار و به و سيب و مسافر را بايد كه طعام بىسير و پياز نخورد و آب را از صافى گذرانيده خورده باشند محل ششم در بيان اشيائى كه مسافر را همراه داشتن بوقت سفر از واجبات است هرگاه كسى مبتلا به مرض دائمى باشد يا مستعد باشد بر حدوث مرض بايد كه همراه خود ادويه موافق مرض خود نگاهدارد و همچنين ادويه حاره را در موسم سرما و ادويه بارده را در موسم گرما چرا كه هر فصلى از فصول اكثر پيدا مىكند امراض مناسبه طبع خود را و اگر در اثنائ راه بمرضى از امراض مبتلا شود مىبايد كه بمعالجه آن مشغول گردد ادويه امراضى كه كثيرالوقوع‌اند چون هيضه و تپ و مانند آن بايد كه همراه باشند و همچنين ادويه مقويه دل و دماغ و جگر مانند و داء المسك حار و مفرح بارد و حار و قرص كافور و غيره نيز همراه خود داشتن اولى و انسب است و نگاهداشتن طاوس و گربه و مرغ آبى و مرغ خانگى و لقلق و امثال آنكه حشرات را طعمه كند بغايت مستحسن است و نيز با خود داشتن شاخ گاو كوهى و ترياك گاو كوهى و فادزهر معدنى و حيوانى و مهره مار و خاك صوفى حميد و خاك داغستان و طين مختوم و نارجيل دريائى و امثال آن از ضروريات است و اشياى مذكوره در منع گزيدن هوام و دفع مضرت سموم مشروبه قائم‌مقام ترياق فاروق‌اند و داشتن پياز عنصل باعث حفظ اذيت جميع حشرات است و ادويه كه دفع هوام و طرد حشرات مىكند نيز با خود داشتن لازم است مجربين گفته‌اند كه از تبخير چوب انگور و انار و بيخ مهك و پودينه و مقل و حلتيت و شاخ و سم حيوانات هوام مىگريزند